Maktabdayoq sezamizki, ikki o‘quvchi bir xil ruchka bilan, bir xil daftar varag‘ida yozsa ham, harflari butunlay boshqacha chiqadi — biri harflarni aniq va chiroyli chiqaradi, ikkinchisi shoshqaloq yozadi, uchinchisi esa umuman tartibsiz yozadi. Yozuv — shaxsiyatning o‘ziga xos izi bo‘lib, “Nima uchun u hamma odamda har xil?” degan savolga biologiya, neyrofiziologiya va psixologiya javob beradi.
Источник: — «Factodrom.com»
Yozuv nafaqat odat bilan, balki asab tizimining o‘ziga xos xususiyatlari bilan ham shakllanadi. Qo‘lning har bir harakati bosh miya tomonidan boshqariladi, xususan motor korteks, serebellum (kichik miya) va bazal gangliylar tashkil etgan murakkab tarmoq orqali. Bu tuzilmalar harakatning aniqligi, muvofiqligi va ritmi uchun javobgardir. Har bir insonda ular o‘ziga xos tarzda ishlaydi: kimningdir serebellumi barqarorroq signallar yuborsa, boshqasida esa mikroskopik tebranishlar bo‘ladi (bu harf shakli va egilishiga albatta ta’sir qiladi).
Bundan tashqari, yozuvning genetik va fiziologik asosi ham bor: barmoqlar uzunligi, qo‘l mushaklarining kuchi, qo‘l tonusi, mayda motorika muvofiqligi. Hatto chap yoki o‘ng qo‘lning yetakchi bo‘lishi ham chiziqlar yo‘nalishi va yozishdagi bosimga ta’sir qiladi.
Bunda psixologik omil ham yetarlicha ahamiyatga ega. Yozuv — shaxsiy ritmlar, temperament va emotsional xususiyatlarning ko‘zgusidir. Impulsiv odamlar ko‘pincha katta va qattiq bosim bilan yozadilar, xotirjam odamlar esa tekis va aniq qilib yozishadi. Odam xavotirlanganda yozuvi tez-tez o‘zgaradi: harflar “shoshiladi” yoki titraydi, xuddi yurak urishi bilan moslashgandek bo’ladi.
Va nihoyat, o‘qitish muhiti ham muhim. Hammamiz yozishni bir xil maktab mashqlari bilan boshlaymiz, lekin miya tezda bu ko‘nikmani o‘z anatomiyasi va uslubiga moslashtirib, individualizatsiya qiladi.
Natijada esa, tana, miya va shaxsiyatimizning birgalikdagi noyob natijasi sifatida — yozuv o‘ziga xos “neyronli avtograf”ga aylanib qoladi.
