Bir qarashda, yana bir necha asr oldin dunyo diplomatiyasi va madaniyatining asosiy tili fransuz tili edi, ispancha esa okeanning ikki tomonida — Madriddan Limagacha — yangragan edi. Nemis tili ilm-fanda hukmronlik qilgan, lotin tili esa asrlar davomida ta’lim va cherkov tili bo’lib qolgan. Bugun ingliz tili dunyoni birlashtiradi, lekin nega aynan u xalqaro til bo’ldi?
Источник: — «Factodrom.com»
Bu tanlovning sabablari fonetikada yoki grammatikada emas, balki tarixiy jarayonda yotadi. Ingliz tilining jahondagi ustunligiga hal qiluvchi ta’sirni Britaniya imperiyasi ko’rsatdi. XIX asrda u yer yuzining deyarli chorak qismini qamrab olgan edi va ingliz tilini barcha qit’alarga yoydi: Hindistondan Afrikagacha, Avstraliyadan Karib orollarigacha. Bu savdo, ma’muriyat va ta’lim tili bo’lib, asta-sekin hokimiyat va taraqqiyot tili sifatida shakllandi.
Ammo ingliz tilining haqiqiy jahondagi «portlashi» XX asrda sodir bo’ldi. Ikkinchi Jahon urushidan keyin iqtisodiy, siyosiy va madaniy markaz AQShga ko’chdi. Gollivud, джаз, rok-n-rol, ommaviy madaniyat, ilmiy tadqiqotlar va texnologik yangiliklar — hammasi ingliz tilida tarqaldi. AQShda yaratilgan internet uning mavqeini butunlay mustahkamladi, chunki onlayn-kontentning katta qismi ingliz tilida edi.
Bundan tashqari, ingliz tili nisbatan oson o’rganiladi — murakkab fe’l zamonlari va jinslar yo’q, grammatikasi moslashuvchan va lug’ati boy, yangi so’zlarni oson qabul qiladi. U o’z ona tili bo’lmagan odamlar uchun qulay aloqa vositasiga aylandi.
Shunday qilib, ingliz tili endi bir davlatning tili emas, balki madaniyatlar o’rtasidagi neytral ko’prik bo’lib qoldi. Bugun bu til muzokaralar, ilm-fan, aviatsiya, texnologiyalar va hatto pop-musiqaning tiliga aylangan. Fransuz tili hali ham nafis eshitilsa-da, ispancha esa ohangdor va ehtirosli bo’lsa ham, aynan ingliz tili insoniyat kelajak haqida o’zaro kelishib olishlari uchun universal kodga aylandi.
