Bir qarashda bu ma’nosiz tuyuladi: gepardning qafasiga itni qo‘yib yuborish! Lekin bu hazil emas, balki ko‘p yillar davomida sinovdan o‘tgan amaliyot bo‘lib, butun dunyodagi ko‘plab hayvonot bog‘lari undan foydalanadi. Nega gepardga it-qo‘shni kerak va nima uchun aynan itlar bu tezkor yirtqichlarni tinchroq va baxtliroq qila oladi?
Источник: — «Factodrom.com»
Gepardlar — tezlik va nafislik timsoli, lekin shu bilan birga hayratlanarli darajada asabiy va qo‘rqoq mavjudotlar. Yovvoyi tabiatda ular doimiy stress holatida yashaydi: sherlar va gienalardan qochish, o‘ljani himoya qilish, bolalariga qarash kerak. Bunday hayvonlarni qamoqqa olishganda, go‘yo hech qanday xavf yo‘qdek tuyulsa ham, ularning tabiiy jonsarakliligi yo‘qolmaydi. Aksincha — odatiy stimullar yo‘qligi gepardlarni juda qo‘rqoq qilib qo’yadi, ular yaxshi ovqatlanmaydi, ko‘paymaydi va ko‘pincha kasal bo‘lib qolishadi. Har qanday stress ularning juftlashishiga xalaqit berishi mumkin, bu esa turning saqlanib qolishiga tahdid soladi.
Gepardlarni hotirjamroq qilish uchun ko‘pchilik hayvonot bog‘lari qiziqarli usul o‘ylab topdi: ularni yoshligidan it-hamrohlar bilan birga o‘stirishadi. Kuchukchalar gepardlar bilan o‘ynaydi va bu ularga tinchlanishni o‘rgatadi. Itlarni tajovuzkorlarini emas, balki tinch va ishonchlilarini tanlaydilar — ko‘pincha labradorlar yoki ovcharkalar tanlanadi. Ularning borligi gepardlarga deyarli terapevtik ta’sir ko‘rsatadi. It o‘ziga xos «hissiy langar»ga aylanadi: o‘zining bo‘shashgan xatti-harakati bilan u gepardga atrof xavfsiz ekanligini anglatib turadi. Vaqt o‘tishi bilan yovvoyi yirtqich itga taqlid qila boshlaydi — hotirjamroq bo‘la boshlaydi, odamlardan kamroq qo‘rqadi, ko‘proq aloqaga kirishadi.
Bu odatiy ma’noda na o‘qitish va na qo‘lga o‘rgatish, balki zoopsixologik yordamning na’munasi. Yovvoyi tabiatda gepardlar nisbatan tinch jamoalarda yashaydi va bunda ularning ijtimoiy tabiati yaqqol namoyon bo‘ladi. Aynan shuning uchun ham ularga hissiy yo‘l-yo‘riqchi kerak, it esa bu vazifani a’lo darajada bajara oladi.
