Ular iqtisodiyot va ekologiyaga jiddiy zarar yetkazmoqda.
Manba: «Mail.ru Hi-Tech».
Yangiliklar muallifi
NASA yoz boshidan beri okean ekotizimlari haqida ma’lumot yig’ayotgan PACE sun’iy yo’ldoshi tomonidan toplangan ma’lumotlar bilan bo’lishdi. Xususan, uning yordamida olimlar yoz vaqtida butun Atlantika okeanini kesib o’tadigan, Great Atlantic Sargassum Belt (Atlantika sargassum kamari) deb ataluvchi hodisaning rivojlanishini qayd etishmoqda. Bu yil u rekord darajadagi o’lchamlarga yetdi, bu esa Karib havzasi mamlakatlari, shuningdek, Meksika va AQShning janubi-sharqiy qismi iqtisodiyoti va ekologiyasiga ta’sir ko’rsatmoqda.
Sargassum — bu jigarrang suvo’tlar urug’idir. Ushbu organizmlarning suzuvchi gilamlari haqida XV asrdayoq Xristofor Kolumb Atlantikani kesib o’tayotganida xabar bergan edi. O’shandan beri sargassumlar yanada ko’paydi, so’nggi yillarda esa ular egallagan hududlar bir necha bor kengaymoqda. 2011-yildan beri G’arbiy Afrikadan Karib dengizi va Meksika qo’ltig’igacha 8850 kilometrga cho’zilgan Atlantika sargassum kamari shakllandi. U uzilmaydi va faqat eniga o’sib bormoqda: har besh yilda egallangan hudud ikki baravar ko’payadi.
Jigarrang suvo’tlar okeanda yashaydigan boshqa organizmlarga zarar yetkazadigan zich gilam hosil qiladi. Kimdir ularga chalkashib qoladi, kimdir oziq moddalardan mahrum bo’lib, halok bo’ladi. Bundan tashqari, sargassumlar sohillarga juda ko me’yorda otilib chiqib, ushbu soha orqali daromad oladigan hududlarda turizm mavsumini buzadi. Masalan, o’tgan yili Meksikaning eng sharqiy shtati sohillariga 96 000 tonna jigarrang suvo’t otilib chiqqan bo’lsa, bu yil ularning massasi 119 ming tonnagacha oshishi kutilmoqda.
Sohilda chiriyotgan sargassumlar o’tkir vodorod sulfid va ammiak hidini chiqaradi. Shuningdek, ular teriga teqqanda allergik reaksiyalarni keltirib chiqarishi mumkin. Qurigan suvo’tlar esa inson nafas olish tizimiga salbiy ta’sir ko’rsatadigan kichik aerozol zarrachalariga aylanadi. Har yili sohillarni sargassumlardan tozalaydigan yuzlab mutaxassislar va ko’ngillilar bosh og’rig’i, dermatit va jigarrang suvo’tlarga bo’lgan boshqa reaksiyalar tufayli tibbiy yordamga murojaat qilishadi.
Olimlar sargassumlarning tarqalishini okeanning isishi bilan bog’lashadi. Jigarrang suvo’tlar gurkirab rivojlanishi mumkin bo’lgan hududlar tobora ko’payib bormoqda.
Ilgari biz basseyndar va hovuzlarni suvo’tlardan tozalashning yangi usuli haqida so’zlab bergan edik.
