Har kuni quyosh chiqishi bilan na ob-havoga, na yil fasliga bog’liq bo’lmagan qushlar konserti boshlanadi. Savol tug’iladi: nima uchun qushlar ertalabda sayrashadi va tonggi soatlar qushlar uchun shunchalik muhimki, ular sovuq tundan keyin darhol o’z energiyasining sezilarli qismini sayrashga sarflashadi?
Источник: — «Factodrom.com»
Ertalabki sayrash — qushlarning hududiy xulq-atvorining ajralmas qismidir. Ushbu soatlarda erkak qushlar o’zlariniki deb hisoblagan maydon chegaralarini faol ravishda belgilaydilar. Baland va takrorlanuvchi sayrashlar raqiblar uchun ogohlantirish bo’lib xizmat qiladi: hudud band, yaqinlashishga urinish esa mojaroga olib keladi. Bunday ovozli «anons» to’g’ridan-to’g’ri to’qnashuvlarni minimallashtirish va kuchni tejash imkonini beradi.
Bundan tashqari, tong saharda har kungi odatiy shovqinlar darajasi kunduzgiga qaraganda sezilarli darajada past bo’ladi. Erta tongda havo sovuqroq va zichroq, shuning uchun tovush to’lqinlari uzoqroqqa tarqaladi. Bunday sharoitda qo’shiq kamroq quvvat sarfi bilan uzoqroq masofaga eshitiladi.
Juftlashish mavsumida erkak qushlar ertalab ayniqsa faol sayrashadi, sayrash sifati esa ularning sog’lig’i ko’rsatkichiga aylanadi. Tungi sovishdan keyin murakkab sayrashlarni ijro etish qobiliyati — yaxshi jismoniy holat belgisi bo’lib, bu sherik tanlashda katta rol o’ynaydi. Modalar potentsial erkakni uning «ertalabki repertuari» kuchi va barqarorligiga qarab baholab, ushbu belgilarni hisobga oladilar.
Shunday qilib, tonggi sayrash — bu romantik odat emas, balki evolyutsion qarorlar majmuasidir: hududni himoya qilish, optimal akustik sharoitlar va sherikni jalb qilish.
