Astronomlar 3I/ATLAS yulduzlararo obyektini sun’iy signallar bor-yo’qligini aniqlash uchun skanerdan o’tkazdilar. ATA teleskopi qanday ma’lumotlarni to’plagani, qancha signal saralab olib tashlangani va SETI olimlari uzatgich quvvatiga qanday cheklovlar o’rnatgani haqida so’zlab beramiz.
Manba: «Mail.ru Hi-Tech».
Hi-Tech Mail muallifi
2025-yil iyul oyida astronomlar Quyosh tizimimizga tashrif buyurgan, boshqa yulduz tizimidan kelgani tasdiqlangan tarixdagi uchinchi obyekt — 3I/ATLAS’ni qayd etishdi. Garchi barcha kuzatuvlar uning tabiiy kelib chiqishiga ishora qilgan bo’lsa-da, ushbu voqea yerdan tashqaridagi tsivilizatsiya belgilarini qidirish uchun ajoyib imkoniyatga aylandi. SETI Instituti jamoasi zudlik bilan radioteleskoplarni «koinot mehmoni»ga qaratdi, deb yozadi Phys.org.
SETI Instituti tadqiqotchilari Kaliforniyadagi Allen Telescope Array (ATA) teleskoplar majmuasidan obyektni sun’iy radiosignallar bor-yo’qligini skanerlash uchun foydalanishdi. Mantiq oddiy: agar 3I/ATLAS texnologik artefakt bo’lib chiqqanida, u tabiatda uchramaydigan tor polosali radioto’lqinlarni tarqatishi mumkin edi.
«Oxir-oqibat, o’zimizning ‘Voyajer’ kosmik apparatlarimiz ham boshqa yulduz tizimlarida yerdan tashqari artefaktlarga aylanadi. Anomaliyalarni aniqlash uchun obyektlarning tabiiy taqsimotini tushunish muhimdir», — deya tushuntirdi tadqiqotning yetakchi muallifi doktor Sofiya Sheyx.
Yetti soatdan ortiq kuzatuvlar davomida teleskop ulkan hajmdagi ma’lumotlarni to’pladi. Jamoa 74 millionga yaqin potensial tor polosali signallarni aniqladi. Biroq, Yer texnologiyalari va sun’iy yo’ldoshlaridan keladigan xalaqitlar olib tashlangan sinchkovlik bilan filtrlashdan so’ng, tahlil qilish uchun bor-yo’g’i 200 taga yaqin signal qoldi. Ularning barchasi Yerga tegishli bo’lib chiqdi.
«Texnosignaturalar» yo’qligiga qaramay, tadqiqot foydasiz bo’lmadi. U yangi ilmiy cheklovlarni o’rnatishga imkon berdi. Olimlar, agar 3I/ATLAS’da yoki uning yaqinida radiouzatgich mavjud bo’lsa, uning quvvati o’rganilgan chastotalarda maishiy texnika quvvati bilan solishtirish mumkin bo’lgan 10−110 vattdan oshmasligini aniqlashdi.
«Natijalar zamonaviy texnologiyalar yordamida signalni aniqlash qanchalik real ekanligini ko’rsatmoqda. Aynan shu sababli qidiruvni davom ettirish muhim», — deya ta’kidladi hammuallif Valeriya Garsiya Lopes. Ekspertning so’zlariga ko’ra, tadqiqot ATA tizimining yuqori reaksiya tezligini ham namoyish etdi: kuzatuvlar obyekt kashf etilgani haqida rasmiy e’lon qilinganidan keyin bir sutkadan kamroq vaqt ichida boshlandi.
Avvalroq koinotda qum zarrasidek keladigan qora tuynuk topilgan edi. Tafsilotlar — Hi-Tech Mail’ning boshqa materialida.
