Bu faqatgina harakatsiz turmush tarzi bilan bog‘liq emas. Ko‘pincha oyoqlarning shishishi statik yuklardan kelib chiqadi, chunki harakatning yetishmasligi qonning oyoq tomirlari orqali oqib o‘tishini qiyinlashtiradi. Ular asosan kechki paytlar paydo bo‘ladi, masalan, ofisda ish kunidan so‘ng oyoqning pastki sohasida venoz tizimi allaqachon bir pozitsiyada uzoq vaqt qolish tufayli haddan tashqari zo‘riqishi kuzatiladi.
— Manba: «Daryo» nashri.
Nega oyoq kun oxirida shishadi?
Jismoniy faollikning yetishmasligi
Oyoq tomirlari orqali qon tortishish kuchini yengib, pastdan yuqoriga — yurakka boradi. Yurish paytida pastki oyoq mushaklari qisqaradi, tomirlarga ta’sir qiladi va qonning chiqishiga yordam beradi. Statsionar holatda mushaklar ishlamaydi, qon oqimini rag‘batlantirmaydi, bu uning turg‘unligini keltirib chiqarishi mumkin.
Bu holat shish paydo bo‘lishi uchun sharoit yaratadi va ko‘pincha kompyuterda ko‘p vaqt o‘tkazadigan ofis xodimlarini bezovta qiladi. Oyoq uzoq safarlar vaqtida ham shishadi, chunki poyezdda, mashinada yoki samolyotda odam bir xil holatda o‘tiradi va umuman harakat qilmaydi.
Noqulay poyabzal
Juda baland poshnali poyabzal boldir mushaklarining to‘g‘ri ishlashiga to‘sqinlik qiladi. Bunday poyabzallarni har kuni kiyish bilan ular keraksiz darajada taranglashadi va bu qonning yuqoriga ko‘tarilishi uchun har doim ham samara bermaydi. Tor poyabzal ham qon aylanishini buzadi.
Oyoq tomirlari orqali harakatlanadigan qon doimiy ravishda tortishish kuchiga qarshilik ko‘rsatishga majbur bo‘lganligi sababli, tik turgan holda ishlashni talab etadigan kasb vakillari shish paydo bo‘lishiga duch keladi. Sartarosh, sotuvchi, shifokor va boshqalarda tik holda muntazam uzoq vaqt qolish tufayli venoz tizim azoblanadi.
Homiladorlik va gormonal o‘zgarishlar
Bachadon kattalashganda tos bo‘shlig‘idagi yirik venoz tomirlarga bosim o‘tkaza boshlaydi, bu qon aylanishiga to‘sqinlik qiladi va oxir-oqibat shish paydo bo‘lishiga olib keladi. Shuningdek, shishga ushbu davrga xos bo‘lgan gormonal o‘zgarishlarga ham hissa qo‘shadi.
Shishishni qanday oldini olish mumkin?
Ko‘proq piyoda yurishga harakat qiling
Kun davomida ishda har soatda tanaffus qiling, o‘rningizdan turing va ko‘proq harakatlaning. Masalan, hamkasbga qo‘ng‘iroq qilishdan ko‘ra uning oldiga borish yaxshiroqdir.
Lift o‘rniga zinapoyadan foydalaning va tushlik tanaffusida, ayniqsa, ob-havo imkon bersa, tashqarida sayr qiling. Yurganingizda pastki oyoqning mushaklari ishlaydi, ya’ni qonning yuqoriga ko‘tarilishi yaxshilanadi.
To‘g‘ri poyabzal tanlang
Kundalik poyabzal keng, qulay va pastroq poshnali bo‘lishi kerak. Ortopedik poyabzallarni tanlagan ma’qul — ular oyoqlar shishib ketishiga yo‘l qo‘ymaydi va ortiqcha zo‘riqtirmaydi, charchatmaydi.
Yordamchi vositalardan foydalaning
Venoz tizimni to‘liq qo‘llab-quvvatlash uchun kompressor paypoqlarini kiyish tavsiya etiladi. Bu qonning yuqoriga chiqishini rag‘batlantiradi, shish paydo bo‘lishining oldini oladi va oyoqlarda og‘irlik, og‘riq, charchoq kabi belgilarni keltirib chiqarmaydi.
Bunday turdagi paypoqlar har kuni o‘tirish yoki tik turishga ko‘p vaqt sarflaydigan har bir kishiga mos keladi. Og‘ir jismoniy zo‘riqish paytida, homiladorlik davrida va uzoq safarlarda kiyish oyoq uchun foydalidir. Agar kimdir vena patologiyasidan aziyat cheksa, uni kiyishi kerak.
Agar oyoqlar muntazam ravishda shishsa, flebolog bilan bog‘laning. Shunga o‘xshash alomat, boshqa holatlar qatorida mutaxassis surunkali yurak yetishmovchiligi, buyrak kasalligi, asosiy yoki ikkilamchi limfostaz haqida ogohlantirishi mumkin. Tekshiruvdan so‘ng shifokor shish paydo bo‘lishiga nima sabab bo‘lganini aniqlaydi.
