Tellus ilmiy muzeyida deynozux skeletining dunyodagi ilk aniq nusxasi taqdim etildi. Biz 9 metrlik yirtqichni rekonstruksiya qilish loyihasi, uning ekotizimdagi o’rni va paleontolog Devid Shvimmerning ko’p yillik mehnati haqida so’zlab beramiz.
Manba: « Hi-Tech_Mail.ru ».
Hi-Tech Mail Muallifi
Manba: Bob Nicholls / sciencedaily.com
Amerikaning Tellus ilmiy muzeyida Deinosuchus schwimmeri skeletining ilk ilmiy asoslangan, to’liq yig’ilgan nusxasi taqdim etildi — bu ulkan tarixdan oldingi timsoh 83−76 million yil avval hozirgi AQSh sharqidagi oziq-ovqat zanjirining cho’qqisida bo’lgan. ScienceDaily nashrining yozishicha, yirtqichning uzunligi 9,45 metrga yetgan — bu maktab avtobusi o’lchamiga teng.
Loyiha deinozuxlar bo’yicha dunyodagi yetakchi ekspert, doktor Devid Shvimmer (Kolumbus shtat universiteti) va muzey rekonstruksiyalariga ixtisoslashgan Triebold Paleontology Inc. kompaniyasining ikki yillik hamkorligi tufayli amalga oshirildi. Nusxani yaratishda qazilma namunalarining yuqori aniqlikdagi 3D-skanerlaridan foydalanildi, bu esa skelet va zirhli teri xususiyatlarini maksimal darajada aniq tiklash imkonini berdi.
Manba: Tellus Science Museum
«Bu nusxalar — shunchaki qo’rqitish usuli emas. Qadimgi gigantlarning yirtqichlik odatlarini tushunish bizga tabiatdagi omon qolish strategiyalarini ochishga yordam beradi», — deya ta’kidlaydi doktor Shvimmer.
Muzey ekspozitsiyasi tashrif buyuruvchilarga kech bo’r davri ekotizimini yaqqol tasavvur qilish imkonini beradi. «Hozirda Tellus — Deinosuchus schwimmeri qolipini ko’rish mumkin bo’lgan yagona muzeydir. Bu jonzotlarning miqyosini so’zlar yoki fotosuratlar bilan ifodalash qiyin. Uni o’z ko’zingiz bilan ko’rish — ancha hayratlanarli manzara», — deya ta’kidlaydi muzey kuratori Rebekka Melsxaymer.
2020-yilda doktor Shvimmer sharafiga deinozuxning yangi turi rasman Deinosuchus schwimmeri deb nomlandi. Bu uning AQSh janubi-sharqidagi qazilmalarni o’rganish bo’yicha 40 yildan ortiq mehnatining e’tirofi bo’ldi. Uning qisman National Geographic tomonidan moliyalashtirilgan tadqiqotlari muhim kashfiyotlarga olib keldi, to’plangan namunalar esa dunyoning yetakchi muzeylarida, jumladan Smitson institutida saqlanmoqda.
Manba: Journal of Vertebrate Paleontology
Doktor Shvimmer, shuningdek, paleontologiyani rivojlantirishda mintaqaviy universitetlarning ahamiyatini qayd etdi. Kolumbus shtat universiteti talabalari shahar atrofidagi qazilmalarga boy hududlarni o’rganish ustida bevosita o’qituvchilar bilan birga ishlab, dala tadqiqotlari va ilmiy ishlarni nashr etishda noyob tajribaga ega bo’lmoqdalar.
«Suyaklar va qazilmalar hikoyaning faqat bir qismini so’zlaydi. To’liq yig’ilgan, to’liq o’lchamli nusxalar deinozux kabi jonzotlarning qanchalik dinamik hayvonlar bo’lganini yaxshiroq tushunish uchun rejaga aylanadi», — deya xulosa qiladi olim.
Avvalroq tritseratops bosh suyagida hayratlanarli darajada rivojlangan tuzilma topilgan edi. Kompyuter tomografiyasi va 3D-modellashtirish texnologiyasini qo’llagan holda o’tkazilgan tadqiqot haqida batafsil Hi-Tech Mail’ning boshqa materialida so’z yuritilgan.
