Maʼlum boʻlishicha, ALMA observatoriyasining eski arxivlari hech kim durustgina tahlil qilmagan millionlab yulduzlar haqidagi maʼlumotlarni saqlamoqda.
Manba: «Mail.ru Hi-Tech».
Hi-Tech Mail muallifi
Astronomlar, ehtimol, oʻn yilliklar davomida yerdan tashqaridagi sivilizatsiyalar signallarini notoʻgʻri chastotalardan izlagan boʻlishi mumkin. Birmingemda Qirollik astronomiya jamiyati uchrashuvida oʻz tadqiqotini taqdim etgan Manchester universiteti aspiranti Luiza Meyson shunday xulosaga keldi. Unik fikricha, odatda qidiruv olib boriladigan diapazon juda tor. Agar oʻzga sayyoralik sivilizatsiyalar haqiqatan ham mavjud boʻlsa va radiomuloqot almashtirsa, ular umuman boshqa chastotalardan foydalanayotgan boʻlishi ehtimoldan xoli emas.
Koʻp yillar davomida olimlar spektrning 1,42 va 1,66 GGs orasidagi tor radio-hududiga eʼtibor qaratishgan. Uni «suv teshigi» deb atashadi. Pastki chegara neytral vodorod nurlanishiga, yuqorisi esa gidroksilga mos keladi. Vodorod va gidroksil birgalikda suvni hosil qiladi, shuning uchun tadqiqotchilar har qanday rivojlangan sivilizatsiya bu diapazonni yulduzlararo aloqa uchun tabiiy tanlov deb hisoblaydi degan taxminni ilgari surishgan. Biroq Luiza Meyson muammoga boshqacha qarashni taklif qildi. Ehtimol, boshqa sivilizatsiyalar allaqachon yuqoriroq chastotalardan foydalanmoqda, insoniyat esa buning barida kerakmas joyda quloq tutmoqda.
Ushbu gipotezani tekshirish uchun tadqiqotchi yangi kuzatuvlar oʻtkazmadi, balki Chilidagi Atakama sahrosida joylashgan ALMA radioteleskopining arxiv maʼlumotlaridan foydalandi. U dastlab boshqa astronomik tadqiqotlar uchun yigʻilgan ishlov berilmagan yozuvlarni tahlil qildi va ulardan tabiat jarayonlari bilan tushuntirish qiyin boʻlgan xarakteristikalarga ega tor radiosignallarni izladi. Asosiy eʼtiborni u yerdan tashqari texnologik signallarni izlashda deyarli ishlatilmagan millimetrli va submillimetrli toʻlqin diapazonlariga qaratdi.
Dastlabki ikkita tadqiq qilingan diapazonda hech qanday shubhali signallarni aniqlab boʻlmadi. Lekin boshqa muhim natija olindi. Kuzatuvlar davomida radioteleskop nafaqat oʻzi yoʻnaltirilgan obyektni, balki koʻrish maydoniga tasodifan tushib qoladigan koʻplab boshqa yulduzlarni ham qayd etadi. Bunday effektni «tasodifiy oʻlja» deb atashadi. Ilgari astronomlar bu yulduzlar sonini, masalan, Gaia kataloglari boʻyicha baholashgan, biroq ular xira yoki yashirin yulduzlarning bir qismini hisobga olmaydi. Buning oʻrniga Meyson Bezancon modelidan — Somon Yoʻlining kompyuter modelidan foydalandi, u kuzatuv hududiga tushadigan yulduzlar sonini ancha aniqroq baholash imkonini beradi.
Natijalar hatto tadqiqotchilarning oʻzlari uchun ham kutilmagan boʻldi. Ilgari 1327 ta kuzatuvdan iborat arxiv taxminan 288 ming yulduzni qamrab oladi deb hisoblangan. Yangi tahlildan soʻng aslida teleskopning koʻrish maydoniga 6,1 milliondan ortiq yulduz tushgani maʼlum boʻldi. Bu shuni anglatadiki, oʻzga sayyoraliklar signallarini izlash koʻlami shu vaqtgacha juda past baholangan — 20 baravardan koʻproqqa.
Luiza Meysonning soʻzlariga koʻra, birinchi bosqichda signallarning yoʻqligi qidiruvlar berk koʻchaga kirib qolganini anglatmaydi. Aksincha, natijalar ancha kengroq radiochastotalar diapazonini tadqiq qilishga arziydiganligini koʻrsatadi. Bundan tashqari, ish allaqachon mavjud boʻlgan ulkan arxiv maʼlumotlar hajmidan yangi qimmatbaho kuzatuvlarga mablagʻ sarflamay, sezilarli darajada samaraliroq foydalanish mumkinligini namoyish etadi.
Avvalroq biz jigarrang mitti orbitasida birinchi marta oyga oʻxshash obyekt kashf etilgani haqida yozgan edik.
