Kembrij universiteti xulq-atvor fanlari boʻyicha mutaxassisi 20 ta oqsilli mahsulotni ekologiya, salomatlik uchun foyda va narx boʻyicha baholadi — va birinchi oʻrinni tofuga berdi.
Manba: «Mail.ru Hi-Tech».
Hi-Tech Mail muallifi
Kembrij universiteti xulq-atvor fanlari boʻyicha mutaxassisi va Better Protein Institute direktori doktor Kris Makdonald Frontiers in Sustainable Food Systems jurnalida 20 ta ommabop oqsil manbalari reytingini eʼlon qildi. Tofu goʻsht, baliq va sut mahsulotlarini ortda qoldirib, gʻolib boʻldi.
Olim har bir mahsulotni uchta mezon guruhi boʻyicha baholadi. Birinchisiga planetaga taʼsiri kirdi: issiqxona gazlari chiqindilari, suvning ifloslanishi, yerdan foydalanish va suv sarfi. Ikkinchi guruh salomatlikka taʼsiriga tegishli edi: aminokislota tarkibining toʻliqligi, tuz va toʻyingan yogʻlar miqdori. Uchinchisi hamyonboplikni, yaʼni oqsil birligi narxini hisobga oldi. Yakuniy ball barcha uchta jihatni jamlab, mahsulotlarni nafaqat toʻyimliligi, balki tabiatga va hamyonga tushadigan yuklamasi boʻyicha ham solishtirish imkonini berdi.
Ballar yigʻindisi boʻyicha yetakchilar uchligiga tofu, chia urugʻlari va dukkaklilar kirdi — barchasi osimlikka mansub. Reytingni pishloqlar va qoʻy goʻshti yakunladi: oxirgi qatorlarni cheddar, motsarella va qoʻy goʻshti egalladi. Yuqori ekologik iz va toʻyingan yogʻlarning sezilarli miqdori birikmasi ularga qarshi oʻynadi. Makdonald oʻsimlik mahsulotlarining yetakchiligini ular oqsil grammiga hayvonot manbalariga qaraganda sezilarli darajada kamroq issiqxona gazlari ishlab chiqarishi bilan izohladi.
Tofu soya sutidan quyultirish (ivitish) yoʻli bilan olinadi. Ushbu mahsulot allaqachon goʻshtga muqobil sifatida qabul qilinadi, biroq u koʻpincha unchalik toʻlaqonli boʻlmagan oqsil manbasi deb hisoblanadi. Makdonaldning tadqiqoti bunday stereotipni shubha ostiga qoʻyadi: ekologik tozalik, salomatlik uchun foyda va narx majmui boʻyicha tofu tovuq koʻkrak goʻshti, losos va mol goʻshtini ortda qoldiradi. Chia urugʻlari va dukkaklilar ham shunga oʻxshash sabablarga koʻra yuqori oʻrinlarni egallaydi: atrof-muhitga minimal yuklama sharoitida ularda yaxshi aminokislota profili mavjud. Makdonaldning ishi barqaror ovqatlanishga boʻlgan qiziqish ortib borayotgan bir paytda chiqmoqda: olimlar va mahsulot ishlab chiqaruvchilar bir vaqtning oʻzida inson uchun foydali boʻlgan va planetaga zarar yetkazmaydigan oqsil manbalarini tobora faolroq izlashmoqda.
Avvalroq biz qaysi oqsil manbasi yaxshiroq — lososmi yoki tovuqmi va fan bu haqida nima deyishi haqida soʻzlab bergan edik.
