An’anaviy yoqilg’ini bioyoqilg’i bilan to’liq almashtirish mavjud dvigatellarning o’ziga xos xususiyatlari va bunday almashtirishni joriy etish bo’yicha keng ko’lamli amaliy tajribaning yo’qligi sababli imkonsizdir.
Manba: «Mail.ru Hi-Tech».
Bundan tashqari, qiyosiy miqyosda bioyoqilg’i ishlab chiqarish uchun yer va chuchuk suv resurslari bazasi yetarli bo’lmasligi mumkin, deb xabar berdi TASS agentligiga Tver davlat universiteti (TvDU) zoologiya va fiziologiya kafedrasi dotsenti Danila Ignatyev.
«Hozirgi vaqtda bozordagi barcha mavjud yoqilg’ini bioyoqilg’i bilan almashtirish haqiqatga to’g’ri kelmaydi. Bu bir nechta sabablar bilan bog’liq. Birinchisi — benzin, dizel yoqilg’isi, gaz va boshqalar (masalan, aviatsiya uchun) kabi turli xil yoqilg’i turlari. Ikkinchisi — ishlashi hozirgi mavjud yoqilg’i turlariga moslashtirilgan amaldagi dvigatellarni qayta qurish (ba’zan qisman tubdan)», — dedi ekspert.
Uchinchi sabab, uning so’zlariga ko’ra, dunyo amaliyotida bioyoqilg’i foydasiga an’anaviy yoqilg’i resurslaridan butunlay voz kechish misollari yo’qligi bilan bog’liq — hatto alohida bir mamlakat darajasida ham bunday o’tish qayd etilmagan. Bundan tashqari, bioyoqilg’ini joriy etishga uning tannarxi va logistika tizimlarini transformatsiya qilish zarurati bilan bog’liq muammolar to’sqinlik qilmoqda. «Bugungi kunda mavjud bo’lgan yechimlar bioyoqilg’idan amaldagi yoqilg’i turlariga qo’shimcha sifatida foydalanish imkonini beradi», — deb ta’kidladi olim.
Ekspertning aytishicha, yoqilg’i resurslarining hozirgi hajmlariga teng keladigan bioyoqilg’i ishlab chiqarish hajmlari mavjud tabiiy resurslar — xususan, yer va chuchuk suv zaxiralaridan oshib ketishi mumkin. Bioyoqilg’ining zarur miqdorini ta’minlash uchun faqatgina uni ishlab chiqarish uchun xomashyo yetishtirishga ajratilgan qishloq xo’jaligi yerlarining katta maydonlari talab etiladi. «Bu parallel ravishda umuman dehqonchilikka tahdid soladi va aholining oziq-ovqat ehtiyojlari uchun mo’ljallangan ekinlarni yetishtirish maydonlarini kamaytiradi», — dedi olim va qayd etilgan cheklovlar an’anaviy yoqilg’i resurslarini bioyoqilg’i bilan almashtirishning prinsipial imkoniyatini inkor etmasligini, balki bunday o’tishni kengaytirish uchun texnologiyalarni rivojlantirishning asosiy yo’nalishlarini belgilab berishini ta’kidladi.
Bioyoqilg’iga o’tishning jismoniy va kimyoviy cheklovlari, eng avvalo, quyosh energiyasini biomassaga aylantirishning foydali ish koeffitsiyenti pastligi bilan bog’liq — sayyora bo’yicha u o’rtacha 0,1−0,2% ni tashkil etadi, chunki quyosh energiyasining salmoqli qismi o’simliklarning tabiiy hayotiy jarayonlariga sarflanadi. Yuqori harorat sharoitida biomassani yoqish paytida yuzaga keladigan issiqlik yo’qotishlari qo’shimcha cheklovchi omil bo’lib xizmat qiladi. «Mumkin bo’lgan chora sifatida tabiiy fotosintezni “yaxshilash”, ya’ni, masalan, jarayonlarning borishiga qarab o’zgartirilishi mumkin bo’lgan maqbul harorat va yoritilganlikda bioreaktorlarda suvo’tlarni yetishtirish mumkin. Ammo bugungi kunda bular hali ommaviy bozorga chiqishga tayyor bo’lmagan eksperimental ishlanmalardir», — deya qo’shimcha qildi TvDU zoologiya va fiziologiya kafedrasi dotsenti.
