Ekologlar va astronomlar bunday eksperimentga keskin qarshi.
Manba: «Mail.ru Hi-Tech».
Yangiliklar muallifi
AQSh Federal aloqa komissiyasi (FCC) Reflect Orbital kompaniyasiga Eärendil-1 namoyish sun’iy yo’ldoshini uchirishga ruxsat berdi. Og’irligi 142 kilogramm bo’lgan ushbu qurilmani joriy yilning oxirrog’ida 600 dan 650 kilometrgacha bo’lgan balandlikdagi orbitaga olib chiqish rejalashtirilgan. Uning yordamida kompaniya muhandislari orbitadan qaytarilgan quyosh nurini Yer yuzasining ma’lum hududlariga yo’naltirish imkoniyatini sinovdan o’tkazishadi. Sun’iy yo’ldosh buni diametri 18 metr bo’lgan yupqa plyonkali reflektor yordamida amalga oshiradi. Loyiha ma’qullangan taqdirda, kompaniya orbitaga 50 minggacha shunday qurilmalarni olib chiqishni rejalashtirmoqda: ular tezkor vazifalarni hal qilish yoki quyosh elektr stansiyalariga quyosh nurlari yetkazib berishni ta’minlash uchun sayyoraning yoritish talab etiladigan turli qismlarini yorug’lik bilan ta’minlashi kerak.
Loyiha boshidanoq juda ko’p bahslarga sabab bo’ldi. Undan ilmiy doira vakillari, ayniqsa ekologlar va astronomlar norozi bo’lishmoqda. Atrof-muhit himoyachilarining fikriga ko’ra, bunday sun’iy yo’ldoshlar o’simlik va hayvonlarning tabiiy kunlik hayotiy sikllarini buzadi, bu esa tabiat uchun ortga qaytarib bo’lmaydigan oqibatlarga olib kelishi mumkin. Astronomlar esa bunday obektlar koinot kuzatuvlarini shunchaki yo’q qiladi deb hisoblashadi.
Ba’zi yetakchi astronomlar Reflect Orbital loyihasi haqida keskin fikr bildirib, uni minglab va millionlab aloqa sun’iy yo’ldoshlarini uchirish g’oyasidan ham «telbanaroq» deb atashdi. Oxirgilar (aloqa sun’iy yo’ldoshlari) hech bo’lmaganda o’zlarining ko’rinuvchanligini minimal darajaga tushirishga harakat qilishadi, vaholanki «yorituvchi» qurilmalarning vazifasi aynan imkon qadar yorqinroq porlashdan iborat bo’ladi. Olimlarning ishonchi komilki, ulardan chiquvchi nurlarni aniq yo’naltirib bo’lmaydi, mohiyatan atrofni yoritib turadigan shunchaki minglab oylar paydo bo’ladi.
FCC Reflect Orbital arizasini deyarli bir yil davomida ko’rib chiqdi. Olimlar komissiyani og’ir ekologik va astronomik oqibatlarga e’tibor qaratishga chaqirishdi. Biroq, FCC o’z bayonotida Eärendil-1 eksperimental sun’iy yo’ldoshining tabiat va astronomiyaga ta’siri masalalari uning yurisdiksiyasidan tashqarida ekanligini ta’kidladi. Shu bilan birga, unda kompaniya ushbu sun’iy yo’ldoshlar vaqtida yuzaga kelishi mumkin bo’lgan muammolarni hal qilish uchun aynan NASA va Milliy fan jamg’armasi bilan hamkorlik qilish majburiyatini olganligi ta’kidlangan.
Avvalroq biz astronomlar Yer atrofidagi orbitada sun’iy yo’ldoshlarning ruxsat etilgan maksimal sonini aytishgani haqida xabar bergan edik.
