Butun dunyoda seviladigan ichimlik Altsgeymer kasalligi va miyadagi yoshga bogʻliq oʻzgarishlarga qarshi kurashishning kalitiga aylanishi mumkin.
Manba: «Mail.ru Hi-Tech».
Yangiliklar muallifi
Olimlar yashil choyda koʻp miqdorda mavjud boʻlgan epigallokatexin gallat (EGCG) moddasi asab hujayralarining energiya balansini tiklashini va ularga toksik oqsil toʻplamlaridan xalos boʻlishga yordam berishini aniqlashdi.
Qarish jarayoni va Altsgeymer kasalligi rivojlanishi bilan neyronlarda guanozintrifosfat (GTF) — hujayraning oʻziga xos energiya valyutasi darajasi keskin pasayadi. GTF asab hujayralaridan shikastlangan oqsillar va boshqa chiqindi mahsulotlarni olib tashlaydigan «hujayraviy tozalash» tizimlarining ishlashi uchun zarurdir. Ammo yosh oʻtishi bilan GTF darajasi pasayadi, tozalash mexanizmlari buziladi va neyronlarda toksik oqsil agregatlari, shu jumladan bugungi kunda Altsgeymer kasalligi rivojlanishining asosiy sababchisi deb hisoblanadigan mashhur beta-amiloid toʻplana boshlaydi.
Laboratoriya tajribalari davomida olimlar yashil choydan olingan EGCG va nikotinamid (B3 vitamini shakli) kombinatsiyasi qarib borayotgan neyronlarda normal GTF darajasini bor-yoʻgʻi 24 soat ichida tiklaganini aniqladilar. Bu ijobiy oʻzgarishlarning butun bir kaskadiga turtki berdi — hujayralarni oʻz-oʻzini tozalash mexanizmlari faollashdi, ularning yashuvchanligi oshdi va miya qarishining asosiy sabablaridan biri boʻlgan oksidlovchi stress kamaydi.
Yashil choy oʻzining foydali xususiyatlari bilan qadimdan mashhur. U antioksidantlarning butun bir majmuasini oʻz ichiga oladi, ular orasida EGCG eng kuchlisi hisoblanadi. Yashil choyni muntazam isteʼmol qilish yurak-qon tomir kasalliklari xavfini kamaytirish, moddalar almashinuvini yaxshilash va hatto saratonning bazi turlarini profilaktika qilish bilan bogʻlanadi. Endi bu roʻyxatga neyrodegenerativ kasalliklardan himoya qilish ham qoʻshilishi mumkin.
Qiziqarlisi shundaki, EGCG miyani qonda aylanib yuruvchi koʻplab moddalardan tabiiy himoya qiluvchi gematoentsefalik gʻov orqali oʻtish noyob qobiliyatiga ega. Bu uni bevosita asab tizimiga taʼsir qiluvchi preparatlarni yaratish uchun ayniqsa istiqbolli qiladi.
Neyronlarning energetik metabolizmiga toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qilishdan tashqari, yashil choy yalligʻlanishga qarshi taʼsir koʻrsatadi, bu ham miya salomatligi uchun muhimdir. Surunkali yalligʻlanish Altsgeymer kasalligi va boshqa yoshga bogʻliq kognitiv buzilishlar rivojlanishining omillaridan biri hisoblanadi.
Tadqiqot mualliflari hozircha ularning natijalari faqat laboratoriya sharoitida hujayra kulturalarida olinganini taʼkidlashmoqda. EGCG asosida dori vositalarini yaratishgacha hali ancha bor — hayvonlarda keyingi tajribalar, soʻngra odamlarda klinik sinovlar oʻtkazish zarur. Biroq olingan maʼlumotlar neyrodegenerativ kasalliklarning profilaktikasi va davolash vositalarini ishlab chiqish uchun yangi istiqbollarni ochadi.
Shuni taʼkidlash joizki, terapevtik samara olish uchun, ehtimol, oddiy bir finjon yashil choydan olish mumkin boʻlganidan yuqori EGCG konsentratsiyasi talab qilinadi. Shunday boʻlsa-da, ushbu ichimlikni ratsionga muntazam kiritish, ayniqsa sogʻlom turmush tarzining boshqa omillari — jismoniy faollik, toʻliq uyqu va balanslashtirilgan ovqatlanish bilan birgalikda foydali profilaktik chora boʻlishi mumkin.
Ilgarilari olimlar yalpizli choy xotira va diqqatni yaxshilashini payqashgan edi.
