Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, dunyo bo‘ylab qariyb 2,6 milliard kishiga allaqachon semizlik tashxisi qo‘yilgan.
— Манба: «Daryo» нашри.
Butunjahon semizlikka qarshi kurash federatsiyasi (World Obesity) tomonidan o‘tkazilgan global tadqiqot natijalariga ko‘ra, agar hukumatlar tomonidan qat’iy choralar ko‘rilmasa, 2035-yilga borib yer yuzi aholisining yarmidan ko‘pi ortiqcha vazndan aziyat chekadi.
Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, dunyo bo‘ylab qariyb 2,6 milliard kishi (sayyora aholisining 38 foizi) allaqachon ortiqcha vaznga ega yoki ularga semizlik tashxisi qo‘yilgan. Mavjud tendensiya saqlanib qolgan taqdirda, mazkur ko‘rsatkich 4 milliarddan ortib, dunyo aholisining 51 foizini tashkil etishi prognoz qilinmoqda.
Semizlik saraton va yurak-qon tomir kasalliklari xavfini oshiradi
Semizlik inson organizmda saraton va yurak-qon tomir kasalliklari xavfini oshiradi. Federatsiya prezidenti, professor Luiza Bauerning ta’kidlashicha, mazkur muammo tez orada hal qilinmasa, kelajakda insoniyat jiddiy oqibatlarni boshdan kechirishi mumkin. Inqirozni bartaraf etish uchun hukumatlarga quyidagi choralar taklif etilmoqda:
• zararli mahsulotlar uchun soliq stavkalarini oshirish;
• tarkibida yog‘, tuz va shakar miqdori yuqori bo‘lgan yeguliklar marketingini cheklash;
• zararli mahsulotlar qadoqlarini maxsus belgi bilan markalash;
• maktablarda sog‘lom ovqatlanish tizimini yo‘lga qo‘yish.
Iqtisodiy va ijtimoiy oqibatlar
Hisobotda qayd etilishicha, iqtisodiyoti rivojlanayotgan kambag‘al davlatlar ushbu kasallikka qarshi kurashishga eng kam tayyorgarlik ko‘rgan hududlar hisoblanadi. Tadqiqot qamrab olgan 183 ta mamlakat ichida tibbiy va iqtisodiy jihatdan eng yuqori tayyorgarlikka ega dastlabki o‘ntalikni Shveysariya, Norvegiya, Finlyandiya, Islandiya va Shvetsiya kabi Yevropa davlatlari egallagan.
Semizlik va u keltirib chiqaradigan asoratlarga qarshi kurashish uchun global xarajatlar miqdori 2019-yildagi 1,96 trillion dollardan 2035-yilga borib 4,32 trillion dollargacha ko‘tarilishi kutilmoqda. Bu dunyo yalpi ichki mahsulotining (YIM) 3 foiziga teng bo‘lib, COVID-19 pandemiyasi yetkazgan iqtisodiy zarar bilan barobardir.
Ekspertlar, shuningdek, semizlik darajasi ortishiga quyidagi omillar sabab bo‘layotganini ko‘rsatib o‘tgan:
• iqlim o‘zgarishi oqibatlari;
• lokdaunlar davridagi kamharakatlilik;
• atrof-muhit, xususan, havo va suvning ifloslanishi;
• zararli oziq-ovqat mahsulotlarining keng miqyosda reklama qilinishi.
