Koreya ilgʻor fan va texnologiyalar instituti (KAIST) olimlari sun’iy intellekt tizimini ishlab chiqishdi, u sichqonlarning xatti-harakatlarini xuddi til modellari inson nutqini tahlil qilgani kabi tahlil qila oladi. Tadqiqot natijalari International Journal of Computer Vision (IJCV) jurnalida chop etildi.
Manba: «Mail.ru Hi-Tech».
Yangi model BehaVERT nomini oldi. Soʻzlar oʻrniga u hayvonlarning harakatlarini „oʻqiydi“ va ularning holatlari ketma-ketligini oʻziga xos til sifatida koʻrib chiqadi. Buning uchun algoritm sichqonning burni, quloqlari, umurtqa pogʻonasi, panjalari va dumining holatini kuzatib boradi, soʻngra ushbu harakatlar qanday qilib xulq-atvor patternlariga (andozalariga) aylanishini tahlil qiladi.
Ish mualliflarining soʻzlariga koʻra, alohida holatning ma’nosi unchalik katta emas, biroq harakatlar ketma-ketligi hayvon nima qilayotganini tushunish imkonini beradi. Buning evaziga tizim videoyozuvlarni oldindan qoʻlda belgilab chiqishsiz (bu an’anaviy ravishda tadqiqotchilarning juda koʻp vaqtini oladi) turli xil xulq-atvor shakllarini mustaqil ravishda taniy oladi.
BehaVERT samaradorligi sichqonlardagi ijtimoiy oʻzaro ta’sir, guruhli xatti-harakatlar, uch oʻlchamli harakatlar va autizm modellarini oʻz ichiga olgan beshta turli ma’lumotlar toʻplamida sinab koʻrildi. Barcha testlarda algoritm mavjud tahlil usullaridan ustun keldi.
Ayniqsa, autistik spektr buzilishlari bilan bogʻliq boʻlgan Shank3B geni olib tashlangan sichqonlar bilan oʻtkazilgan tajriba yaqqol namoyon boʻldi. Sun’iy intellekt hech qanday yordamsiz bunday hayvonlarning asosiy farqi „burunma-burun“ yaqin ijtimoiy aloqasining buzilishi ekanligini aniqladi — bu ilgari biologlar tomonidan tavsiflangan xulq-atvor belgisi edi.
Dasturchilar tizimni interpolyatsiya qilinadigan (talqin qilinadigan) ham qilishdi: tadqiqotchilar algoritm xulosalariga aynan qaysi harakatlar ta’sir qilganini koʻrishlari mumkin. Bundan tashqari, model olingan bilimlarni kalamushlardan sichqonlarga muvaffaqiyatli koʻchira oldi, bu esa turli turlarda xatti-harakatlarning umumiy qonuniyatlari mavjudligidan dalolat beradi.
Mualliflarning fikricha, BehaVERT ruhiy kasalliklar, xulq-atvor genetikasi va yangi dori-darmonlarni ishlab chiqish sohasidagi tadqiqotlarni sezilarli darajada tezlashtirishga yordam beradi. Ularning soʻzlariga koʻra, texnologiya soʻzning toʻgʻridan-toʻgʻri ma’nosida hayvonlarning „fikrlarini oʻqimaydi“, balki inson payqashi juda qiyin boʻlgan xatti-harakatlarning yashirin qonuniyatlarini avtomatik ravishda aniqlash imkonini beradi.
