Qon bosimining oshishiga sabab bo‘luvchi 5 holat

Agar qon bosimi 130/90 dan yuqori bo‘lsa, davolanish uchun shifokor bilan maslahatlashish kerak. Yuqori qon bosimi belgilarini bilish turmush tarzingizni qayta ko‘rib chiqishga va gipertoniya rivojlanishining oldini olishga yordam beradi.

  — Manba: «Daryo» nashri.

Foto: Getty Images

Qachon yuqori qon bosimi hisoblanadi?

Sog‘lom odam qon bosimining normal qiymati 110-130/70-90 oralig‘ida bo‘ladi. Bu ko‘rsatkichlar o‘zgarganda esa holatni nazorat qilish, odatlarni va turmush tarzini o‘zgartirish, kasallik rivojlanishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun muntazam tekshiruvlardan o‘tish kerak.

Shu bilan birga, yuqori qon bosimi 3 asosiy bosqichga bo‘linadi:

  • Birinchi bosqich — 140/90 va undan yuqori;
  • Ikkinchi bosqich — 160/100 va undan yuqori;
  • Uchinchi bosqich — 180/110 va undan yuqori.

Yuqori qon bosimi belgilari

Yuqori qon bosimining birinchi belgilari deyarli sezilmaydi. Buni faqat tonometr bilan qon bosimi darajasini o‘lchash orqali bilish mumkin.

Yuqori qon bosimini aniq ko‘rsatadigan belgilar mavjud:

  • bosh og‘rig‘i;
  • ko‘ngil aynishi;
  • quvvatsizlik, surunkali charchoq;
  • ko‘krak qafasidagi siqish siqilish hissi;
  • notinch uyqu yoki uyqusizlik.
  • kayfiyatning o‘zgarishi;
  • quloqlarda shovqin, boshda og‘irlik;
  • bosh aylanishi, ko‘z oldi xiralashishi, ko‘z oldida miltillovchi nuqtalar;
  • burundan qon ketishi;
  • nafas qisilishi.

Foto: Getty Images

Qanday odatlar qon bosimini oshiradi?

Yuqori qon bosimi ayollarda ham, erkaklarda ham qon tomirlari va yurak xurujlari xavfini sezilarli darajada oshiradigan asosiy omillardan biridir. Spirtli ichimliklar, chekish, ortiqcha ovqatlanish, shuningdek, stress va harakatsiz turmush tarzi yuqori qon bosimi va gipertoniya rivojlanishining sabablari ekanligini hammamiz bilamiz. Ammo ko‘pincha sog‘lig‘imizga salbiy ta’sir ko‘rsatishi va qon bosimini oshirishi yoki kamaytirishi mumkin bo‘lgan boshqa umumiy odatlar haqida unutamiz.

Kam suyuqlik ichish

Suyuqlik yetishmasligi tanadagi ko‘plab tizimlarga, shu jumladan, qon bosimining oshishi yoki pasayishiga ta’sir qiladi. Agar suvsizlansangiz, qon bosimingiz odatdagidan sezilarli darajada past bo‘ladi. Agar ko‘p suv ichib, hojatxonaga o‘z vaqtida bormasangiz, bosim sezilarli darajada oshishi mumkin — shuning uchun shifokorlar tekshiruvdan oldin ortiqcha suyuqlikdan xalos bo‘lishni maslahat berishadi.

Qahva, qora va ko‘k choy ko‘p miqdordagi kofeinni o‘z ichiga oladi, bu nafaqat yurak tezligining, balki qon bosimining oshishiga olib keladi. Bundan kelib chiqqan holda, mutaxassislar qon bosimi yuqori bo‘lganlarga bu ichimliklarni doimiy ravishda ichmaslikni tavsiya qiladi. Ammo shuni ta’kidlash kerakki, organizmning individual xususiyatlaridan kelib chiqqan holda qon bosimi yuqori bo‘lgan odamlarda choy va qahva ichish bilan bog‘liq aniq cheklovlar yo‘q.

Vitaminlarni qabul qilmaslik

O‘z-o‘zini davolagandan ko‘ra qon bosimini oshiradigan vitamin va tabletkalar iste’mol qilgan ma’qul. Ammo muntazam ravishda qon tarkibini tahlil qilish, kaliy va magniy kabi muhim minerallar darajasini kuzatish kerak. Kaliy organizmdagi ortiqcha natriyni organizmdan chiqarib tashlashga yordam beradi, magniy esa yurakning normal ishlashi va tromblarga qarshi kurash uchun zarurdir. Shunday ekan, ratsioningizda bu minerallar yetarli bo‘lishiga ishonch hosil qiling, zarur bo‘lganda ularni vitaminlar shaklida oling.

Foto: Getty Images

Gavda holatiga e’tibor bermaslik

Osteoxondroz nafaqat egilish va yelka va bo‘yin og‘rig‘i, balki yuqori qon bosimining sababi hamdir. Gap shundaki, bo‘yin va orqa mushaklarining doimiy kuchlanishi qon tomirlarining spazmlari paydo bo‘lishiga, miyaning qon ta’minoti yomonlashishiga va bosimning oshishiga olib kelishi mumkin.

Tibbiy ko‘rikdan o‘tmaslik

Gipertenziya diabet, buyrak va adrenal disfunksiya, jigar yoki qalqonsimon bez kabi boshqa kasalliklarning alomati bo‘lishi mumkin. O‘z vaqtida profilaktik tibbiy ko‘rikdan o‘tish va uning yanada jiddiy oqibatlariga duch kelmaslik uchun dastlabki bosqichlarda yuqori qon bosimini nazorat qilish muhimdir.

O‘z-o‘zini davolash

Shifokor bilan maslahatlashmasdan, biologik faol qo‘shimchalar va polivitaminlarga haddan tashqari qaramlik, energiya darajasining qisqa muddatli o‘sishiga olib keladigan immunostimulyatorlar va dori-darmonlarni qabul qilish — bularning barchasi bosimning doimiy oshishiga va natijada gipertenziya rivojlanishiga olib kelishi mumkin.