Shifokorlar maktab o‘quvchisining qornidagi g‘alati toshmaning noodatiy sababini oshkor qilishdi. Ma’lum bo‘lishicha, har kuni noutbuk qarshisida o‘tkazilgan bir necha soat terida sezilarli iz qoldirishi mumkin ekan.
Manba: «Mail.ru Hi-Tech».
Hi-Tech Mail muharriri
Buyuk Britaniyadagi kasalxonaga ota-onalar qornida noodatiy dog‘lari bor bolani olib kelishdi. Ular ko‘karishlarni eslatardi va o‘ziga xos to‘rsimon naqshni hosil qilardi. Shu bilan birga, bola o‘zini normal his qilardi: unda isitma yoki boshqa aniq simptomlar yo‘q edi.
Avvallari shifokorlar dog‘lar kichik jarohatdan keyin paydo bo‘lgan bo‘lishi mumkin deb taxmin qilishdi. Undan biroz oldin bola haqiqatan ham akasi bilan o‘ynagan va turtki olgan edi. Biroq tekshiruv ichki jarohatlarni aniqlamadi, analizlar esa normada bo‘lib chiqdi.
Bir necha haftadan so‘ng bola yana kasalxonaga tushib qoldi. Dog‘lar to‘qroq va ta’sirchanroq bo‘lib qoldi, terida esa pushtirang toshma paydo bo‘ldi. O‘shanda shifokorlar maktab o‘quvchisining odatdagi kuni qanday o‘tishini batafsilroq bilib olishga qaror qilishdi. Ma’lum bo‘lishicha, bola uyda ta’lim olgan va muntazam ravishda noutbuk ortida kuniga sakkiz soatgacha vaqt o‘tkazgan. Bunda u qurilmani to‘g‘ridan-to‘g‘ri qorniga qo‘ygan, ustiga-ustak ko‘pincha quvvatlanish vaqtida ham unda ishlashni davom ettirgan.
Aynan mana shu noodatiy toshmaning sababi bo‘lib chiqdi. Shifokorlar eritema ab igne — ba’zan «qovurilgan teri» deb ataladigan holatni tashxislashdi. U juda yuqori bo‘lmagan, lekin doimiy haroratning uzoq muddatli ta’siri tufayli yuzaga keladi. Bunday effektni nafaqat noutbuklar, balki grelkalar yoki isitish yostiqchalari ham keltirib chiqarishi mumkin.
Ushbu holatning asosiy xususiyati — dog‘larning noodatiy tashqi ko‘rinishidir. Issiqlik ta’siri tufayli teridagi mayda qon tomirlari o‘zgaradi, shuning uchun sirtda to‘rni eslatuvchi o‘ziga xos naqsh paydo bo‘ladi. Shuning uchun toshmani ko‘karishlar deb adashtirish oson.
Shu bilan birga, ushbu holatning o‘zi odatda jiddiy xavf tug‘dirmaydi. Issiqlik manbai bartaraf etilgandan so‘ng teri asta-sekin tiklanadi. Bola bilan ham aynan shunday bo‘ldi: unga noutbukni bevosita tanada tutmaslik tavsiya qilinganidan so‘ng, dog‘lar asta-sekin yo‘qoldi. Bir necha oy o‘tgach, bolaning otasi shifokorlarga terining to‘liq tozalandiini tasdiqladi.
Tadqiqot mualliflari ta’kidlashicha, elektron qurilmalarning tarqalishi bilan bolalarda bunday holatlar tez-tez uchrashi mumkin. Shu bilan birga, issiqlik bilan uzoq vaqt aloqada bo‘lish natijasida kelib chiqqan noodatiy toshma har doim ham darhol aynan noutbuk bilan bog‘lanmaydi.
Shifokorlar terida o‘ziga xos to‘rsimon dog‘lar paydo bo‘lganda bunday ehtimolni hisobga olishni maslahat berishadi. Noutbuk foydalanuvchilariga esa oddiy qoidaga rioya qilish kifoya: ishlayotgan kompyuterni soatlab to‘g‘ridan-to‘g‘ri yalang‘och terida tutmaslik kerak. Uni stolga qo‘ygan yoki maxsus taglikdan foydalangan ma’qul — bu teri uchun ham, qurilmaning o‘zi uchun ham qulayroq bo‘ladi.
