Markaziy Lankashir universiteti olimlari shuni aniqlashdi: kuniga ikki mahal qalampir yalpiz yog‘ini qabul qilish 20 kun ichida sistolik bosimni 8,5 mm sim. ust. ga kamaytiradi — mualliflar ushbu natijani klinik jihatdan muhim deb atashmoqda.
Manba: «Mail.ru Hi-Tech».
Hi-Tech Mail muallifi
Kuniga ikki mahal 20 kun davomida qalampir yalpiz yog‘ini qabul qilish — va sistolik bosim deyarli 9 mm sim. ust. ga pasayadi: Markaziy Lankashir universiteti olimlari shunday xulosaga kelishdi. Sport va tibbiyot fanlari bo‘yicha mutassis Jonni Sinkler rahbarligidagi tasodifiy tanlovli va platsabo-nazoratli sinov PLOS One jurnalida chop etildi.
Tadqiqotda predgipertenziya yoki birinchi bosqich gipertenziyasi bo‘lgan 18 yoshdan 65 yoshgacha bo‘lgan 40 nafar ko‘ngilli ishtirok etdi. 20 kun davomida ularning yarmi sutkasiga 100 mkl sof qalampir yalpiz yog‘ini qabul qildi — 100 ml suvda eritib, kuniga ikki mahal 50 mkldan. Nazorat guruhi esa yalpiz hidi keluvchi platsabo oldi: tashqi ko‘rinishidan farq qilmaydigan, ammo tarkibida yog‘ bo‘lmagan ichimlik.
Sinov yakunlariga ko‘ra, yalpiz yog‘i guruhida sistolik bosim platsaboga nisbatan o‘rtacha 8,48 mm sim. ust. ga, diastolik bosim esa 4,57 mm sim. ust. ga pasaydi. Ushbu ishtirokchilarning tinch holatdagi yurak urishi chastotasi nazorat guruhidagiga qaraganda daqiqasiga 8,92 marta kamroq bo‘ldi. Mualliflar sistolik bosimning har 10 mm sim. ust. ga pasayishi miokard infarkti xavfining taxminan 20% ga kamayishiga mos kelishini eslatib o‘tishadi — ya’ni eksperimentda erishilgan natija klinik jihatdan muhimdir.
Tadqiqotchilar asosiy rolni qalampir yalpizining asosiy faol komponenti bo‘lmish mentolga ajratishadi. Ularning taxminiga ko‘ra, ushbu birikma qon tomirlari devorlarini bo‘shashtiradi va qon aylanishini yaxshilaydi. «Natijalar juda ijobiy va muhim klinik oqibatlarga ega, ayniqsa arterial gipertenziya kardiometabolik kasalliklarning eng ko‘p oldini olib bo‘ladigan omili ekanligini hisobga olsak», — deya ScienceAlert Sinklerning so‘zlaridan iqtibos keltirmoqda. Olim, shuningdek, qalampir yalpiz yog‘i retseptsiz sotilishi va arzon turishini ta’kidladi, bu esa uni yuqori bosimdan aziyat chekuvchi millionlab kishilar uchun potentsial oddiy yechimga aylantiradi.
Mualliflar qo‘shimcha qilishadi: tanlov hajmi kichik — bor-yo‘g‘i 40 kishi, kuzatuv muddati esa uch hafta bilan cheklangan. Usulni gipertenziyani to‘laqonli davolash sifatida tavsiya qilish uchun kengroq guruhlarda uzoq muddatli sinovlar zarur. Mutaxassislar shifokor tomonidan tayinlangan gipertenziyaga qarshi preparatlarni mustaqil ravishda almashtirishni tavsiya etishmaydi.
Avvalroq biz boshqa xavf omili haqida xabar bergan edik: olimlar dengiz bo‘yi aholisi uchun yashirin tahdidni aniqlashdi — sho‘rroq ichimlik suvi arterial bosimni oshiradi.
