Manba: Getty Images
Choy va qahva kabi ichimliklarni o‘ta issiq holda muntazam iste’mol qilish qizilo‘ngach yoki halqum saratoni xavfini oshiradi. Bu haqda Buyuk Britaniyada o‘tkazilgan tadqiqot natijalariga tayanib, BBC xabar berdi.
— Манба: «Daryo» нашри.
Qariyb bir million kishini qamrab olgan tadqiqot issiq ichimliklar va ushbu kasallik o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlagan eng yirik tadqiqot hisoblanadi. Olimlar ichimliklarni juda issiq holda ichgan odamlarda saratonga chalinish xavfi ularni iliq holda iste’mol qilganlarga nisbatan taxminan uch baravar yuqori ekanini aniqlagan. Shunga qaramay, mutaxassislar saratonga chalinish ehtimoli umuman olganda past ekanini aytmoqda.
Juda issiq suyuqlik oshqozonga tushayotgan paytda qizilo‘ngachning shilliq qavatiga zarar yetkazishi mumkin. Oksford universiteti tomonidan o‘tkazilgan va “Xalqaro saraton jurnali”da e’lon qilingan tadqiqotda harorati 65 daraja va undan yuqori bo‘lgan ichimliklar juda issiq deb baholangan.
977 282 nafar o‘rta yoshdagi erkak va ayol haqidagi ma’lumotlar tahlili kuniga olti yoki undan ko‘p issiq ichimlik iste’mol qilish ham xavfni oshirishini ko‘rsatgan. Sut qo‘shish ichimlikni biroz sovitishi mumkin, biroq sutli choy yoki qahva ham juda issiq bo‘lishi ehtimoli bor.
Choynakdagi suv to‘liq qaynatilgandan so‘ng darhol tayyorlangan choy harorati 100 darajada (212 daraja F) bo‘ladi. Uni piyolaga quyish haroratni 90–95 darajagacha tushiradi. Shu sababli ichimlik sovib, xavfsizroq haroratga tushishi uchun bir necha daqiqa kutish tavsiya etiladi.
Cancer Research UK tashkilotiga ko‘ra, issiq ichimlikni qancha vaqt sovitish kerakligini aniq aytish qiyin.
“Ammo siz bu borada xavotirlanayotgan bo‘lsangiz, uni juda issiqligida ichishdan ko‘ra, ichish qulay bo‘lguncha kutishni maslahat beramiz”, deyiladi xayriya tashkiloti bayonotida.
Yuqoridagi tadqiqot Janubiy Amerikada o‘tkazilgan, u yerda ko‘pchilik mate deb ataladigan o‘ta issiq o‘simlik ichimlikni iste’mol qiladi.
“Endi ichimliklar qanday haroratda saraton xavfini oshirishini aniqlash uchun ko‘proq tadqiqotlar o‘tkazish kerak”, deydi yetakchi tadqiqotchi doktor Keren Papier.
Yana bir tadqiqotda 118 kishi turli xil qora qahvalarni bir necha marta tatib ko‘rgan. Ularning aksariyati ichimlik harorati 70 daraja va undan yuqori bo‘lganidagina qahvani juda issiq deb baholagan.
Qahva stakanlari ishlab chiqaruvchi kompaniyalardan biriga ko‘ra, olib ketiladigan issiq qahva uchun ideal harorat 49–60 daraja oralig‘idadir. MTPak Coffee kompaniyasi esa mijoz qahvani juda issiq buyurtma qilsa, uni 82 darajadan yuqori haroratda berish mumkinligini aytmoqda.
Tadqiqotchilar bahosiga ko‘ra, agar odamlar juda issiq ichimliklar ichishni to‘xtatsa, qizilo‘ngach saratonining har 10 holatidan 1–2 tasining oldini olish mumkin. Issiq ichimliklar saraton xavfini oshirishi mumkin bo‘lsa-da, kasallikka chalinish ehtimoli baribir past. Chekish va spirtli ichimliklar iste’moli kabi boshqa omillar ham qizilo‘ngach saratoni xavfini oshiradi.30
.jpg)
